Historia Warszawy

Na terenie dzisiejszej Warszawy odnajdujemy archeologiczne ślady kilku wczesnośredniowiecznych grodów nad Wisłą. Najstarszy, pochodzący z przełomu X i XI wieku, znajdował się na dzisiejszym Bródnie. Nieco młodszy był gród książęcy Jazdów. Historię miasta datujemy jednak od powstania Starej Warszawy, czyli nowej osady w miejscu dzisiejszej Starówki, gdzie książę mazowiecki Bolesław II sprowadził zamożnych kupców i wybudował swoją nową siedzibę.

Koniec XIII wieku – założenie grodu
Nowy gród książąt mazowieckich, z rezydencją w miejscu, w którym wznosi się obecnie Zamek Królewski nazwano Warszawą i otoczono murami. Pod koniec XIV wieku opodal Starej Warszawy wyrosło kolejne miasto – Nowa Warszawa, z własnymi władzami. Obie sąsiadujące Warszawy rozwijały się i rosły w siłę.

XV wiek – Warszawa stolicą Mazowsza
Ze względu na lokalizację Warszawa rozwijała się znakomicie i szybko stała się najważniejszym grodem w regionie.
W 1413 roku książę Janusz I Starszy przeniósł tu z Czerska stolicę Księstwa Mazowieckiego.

XVI wiek – Warszawa stolicą Polski
W początkach XVI wieku Warszawę włączono do Królestwa Polskiego. Mieszczaństwo zyskało wiele przywilejów, a ze względu na lokalizację wewnątrz kraju miasto coraz częściej gościło dwór królewski. W pobliżu, na podwarszawskich polach, szlachta wybierała króla podczas wolnych elekcji. W 1596 – po pożarze rezydencji królewskiej na Wawelu, Zygmunt III Waza przeniósł dwór i najważniejsze urzędy z Krakowa do rozbudowanego właśnie zamku w Warszawie. Warszawa nie stała się wówczas stolicą żadnym aktem prawnym. Była odtąd faktycznym centrum kraju i stałą rezydencją królewską. Wynikiem tego był wspaniały rozwój miasta i wzrost liczby ludności.

XVII wiek – „Potop szwedzki” i inne wojny
Po okresie rozkwitu nastąpił trudny okres w historii miasta i czas licznych wojen, które w tym okresie panoszyły się w całej Europie. W latach 1655-1658 Warszawa była trzykrotnie oblegana, zdobywana i okupowana przez wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie. Lata potopu zrujnowały miasto i ogołociły je z dóbr kultury.
Świetność i znaczenie przywrócił krajowi Jan III Sobieski, król-wojownik, pogromca Turków, który odsunął wojny od granic kraju. Od jego elekcji w 1683 Warszawa rozwija się gospodarczo i kulturalnie. Król wybudował Wilanów, wspierał artystów.
W tym okresie powstały także: pałac Krasińskich, kościoły Sakramentek na Nowym Mieście, Kapucynów przy ulicy Miodowej oraz Karmelitów na Krakowskim Przedmieściu.

Wiek XVIII – Czasy Saskie, Czasy Stanisławowskie
Czasy saskie, czyli panowanie władców Saksonii, to nie najszczęśliwszy okres w historii. Mimo stopniowego upadku znaczenia kraju, to okres rozkwitu stolicy. Wielu architektów i budowniczych przybyłych wraz z Sasami do Warszawy wzniosło tu liczne pałace i kościoły, które do dziś są dla Warszawy ważne i charakterystyczne. Zaprojektowana wówczas tzw. Oś Saska, czyli wielkie barokowe założenie urbanistyczne, mimo iż nie ukończone, ukształtowało w znacznym stopniu  architektoniczny wizerunek miasta. Wyburzenie obszarów chaotycznej zabudowy pozwoliło na powstanie wielu ważnych miejsc stolicy, takich jak Pałac Saski oraz Ogród Saski.
W 1747 roku bracia Załuscy założyli w Warszawie bibliotekę otwartą dla szerszej publiczności, która dała początek Bibliotece Narodowej. Jej zbiory należały do największych w Europie.

Prawdziwie „złoty okres” rozwoju miasta przypada na okres stanisławowski, czyli lata panowania ostatniego króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764-1795). Warszawa staje się centrum życia politycznego, gospodarczego, handlowego oraz przemysłowego kraju. Powstają wówczas wspaniałe zabytki, wśród których najważniejszym są Łazienki Królewskie. Rozwija się nauka. Utworzony zostaje Teatr Narodowy, będący pierwszym polskim stałym teatrem zawodowym.